Werkvoorbereiding
BKV neemt het zekere voor het onzekere
Het zijn zware jongens en ze staan nergens voor, die kranen van BKV. Toch is hijsen geen kwestie van kraan neerzetten, stempels uitschuiven en hijsen maar. Er zijn grote krachten in het spel. Lasten die tientallen tonnen wegen, gaan de lucht in. Over bouwplaatsen, over kostbare gebouwen, over soms complete productieplants. Daarom begint elk project op de bureaus van de werkvoorbereiders. Hun motto? Neem het zekere voor het onzekere. Het resultaat is een doordacht hijsplan.
De werkvoorbereiders bezoeken vooraf de projecten. Het doel: kijken en meten. Kijken hoe de omgeving eruit ziet, kijken of de locatie bereikbaar is voor de kraan, kijken waarmee zij rekening moeten houden. Soms blijkt dat er creativiteit nodig is om op de juiste plaats te komen. Op zachte ondergrond zullen er rijplaten of dreglineschotten gelegd moeten worden. Als het niet anders kan, moet er - na overleg met de opdrachtgever – soms een tuin of gazon aan geloven. Het is de werkvoorbereider die kan inschatten hoe de bereikbaarheid is en welke maatregelen genomen moeten worden.
Overal rekening mee houden
BKV komt niet alleen kijken, maar ook meten. Alle relevante afmetingen van de locatie worden in kaart gebracht, inclusief de positie van omringende gebouwen en objecten. (Het is nog efficiënter als de opdrachtgever een digitale tekening van de bouwplaats beschikbaar stelt.) Deze informatie is nodig om de optimale standplaats van de kraan te bepalen. Daarbij moeten de BKV’ers met allerlei factoren rekening houden. Soms moet de weg vrij blijven voor hulpdiensten. Staat de kraan naast een bouwput – bijvoorbeeld om een kelder aan te brengen – dan moet de afstand van het stempelschot tot de ontgraving minimaal de diepte van de bouwput zijn. Biedt de grond naast de bouwput onvoldoende tegendruk, dan kan damwand nodig zijn om de put te beschermen. Ook moet BKV in sommige situaties rekening houden met ondergrondse leidingen. Door de hoge druk zouden deze kapot gedrukt kunnen worden – met alle gevolgen van dien.
Berekening maximale druk
Kortom, de kraan moet veilig én stevig opgesteld worden. Daar draait het om. Cruciaal daarbij is de stempeldruk: de druk die de stempels van de kraan op de grond uitoefenen. BKV kan deze berekenen in een geavanceerd programma van Liebherr, de bouwer van de kranen. Op basis van het kraantype en de last wordt per stempel de maximale druk berekend waarmee rekening moet worden gehouden. Omdat de dynamische druk hoger is dan de statische druk (door onder meer piekdruk en windbelasting), worden hierbij veiligheidsmarges gehanteerd. Sterk vereenvoudigd luidt de formule voor het berekenen van de stempeldruk als volgt: 2,5 x (gewicht van de kraan + de last) gedeeld door 4.
Wat niet kan worden berekend, is de gronddruk. Daarom verzamelt de werkvoorbereiding zoveel mogelijk informatie over de ondergrond c.q. de lokale grondsoort. Grondschotten onder de stempels zorgen vervolgens voor de nodige verdeling van de druk. Een vuistregel is: maximaal 10 ton druk per m2.
Optimale kraanpositie
De resultaten van het meet- en rekenwerk worden op een tekening weergegeven. Deze tekening, het hijsplan, vormt de instructie voor de machinist. Op de tekening kan hij precies zien hoe zijn kraan opgesteld moet worden. De opdrachtgever c.q. uitvoerder kan aan de hand van het hijsplan de nodige voorbereidingen treffen. De werkvoorbereiders maken deze tekening in AutoCAD. In speciale software van Liebherr kunnen ze bovendien de bewegingen van de kraan in de omgeving simuleren. Zo bepalen ze de optimale kraanpositie.
Als de werkvoorbereiding het hijsplan in kannen en kruiken heeft, kan er wat BKV betreft niets meer misgaan. Ténzij de situatie tussentijds verandert. De ervaren machinisten van BKV zijn daar altijd alert op. Waar nodig nemen zij extra veiligheidsmaatregelen. De stelregel van de werkvoorbereiding is ook hún stelregel: neem het zekere voor het onzekere. Hijs veilig of hijs niet.